'Urban Literacy. Reading and Writing Architecture' onderzoekt hoe literatuur kan bijdragen aan het begrijpen, ervaren en verbeelden van architectuur en stedelijke ruimte. Klaske Havik ontwikkelt een vernieuwende methode voor architectuuronderzoek en ontwerp op basis van literaire technieken.

Hoe ervaren mensen architectuur voorbij tekeningen, plattegronden en gebouwen? In 'Urban Literacy' ontwikkelt architect en schrijver Klaske Havik een literaire benadering van architectuur, stedenbouw en landschap waarin beleving, herinnering en verbeelding centraal staan.

Uitgaande van Henri Lefebvres begrip van de ‘geleefde ruimte’ laat Havik zien hoe romans, poëzie en andere literaire vormen inzicht bieden in de manier waarop mensen plaatsen ervaren, gebruiken en betekenis geven. Literatuur maakt aspecten van ruimte zichtbaar die vaak buiten het bereik van traditionele architectuuranalyse blijven. Daarmee verschuift de aandacht van architectuur als object naar architectuur als ervaring. Centraal staat een methode gebaseerd op drie begrippen: descriptie, transcriptie en prescriptie. Deze vormen samen een instrumentarium voor het lezen en schrijven van architectuur.

Aan de hand van analyses van het werk van Steven Holl, Bernard Tschumi en Rem Koolhaas onderzoekt Havik hoe literaire technieken kunnen bijdragen aan architectuuronderzoek, ontwerp en onderwijs. Het boek slaat daarmee een brug tussen architectuurtheorie, stedenbouw, literatuurwetenschap en ontwerppraktijk.

Binnen de architectuurtheorie zijn maar weinig boeken verschenen die de relatie tussen taal en ruimte zo diepgaand onderzoeken als Urban Literacy. Terwijl veel architectuurpublicaties zich richten op vorm, techniek of duurzaamheid, stelt Havik een andere vraag: hoe wordt architectuur beleefd, herinnerd en verbeeld?

Juist die focus maakt dit boek bijzonder relevant voor hedendaagse ontwerpvraagstukken. Steden, gebouwen en landschappen zijn immers niet alleen fysieke constructies, maar ook dragers van verhalen, herinneringen en culturele betekenissen. Door architectuur te benaderen vanuit literatuur en narratief denken ontstaat een rijker begrip van de manier waarop mensen zich tot plaatsen verhouden.

Voor architecten, stedenbouwkundigen, landschapsarchitecten, onderzoekers en studenten vormt 'Urban Literacy' een belangrijke introductie tot thema's als ruimtelijke beleving, place-making, architectuur en literatuur, en fenomenologische benaderingen van ontwerp. Meer dan tien jaar na verschijnen geldt het nog altijd als een standaardwerk binnen dit vakgebied.

>> Lees ook de recensie van Angela Sondervan op ArchiNed