'Groeikernen en woonmilieus' is de eerste uitgebreide monografie over architect Jan Sterenberg en zijn invloed op de Nederlandse woningbouw.
Het rijk geïllustreerde boek laat zien hoe hij in de jaren zeventig nieuwe woonmilieus ontwikkelde waarin betaalbare woningen, groen, verkeersveiligheid en bewonersinspraak samenkwamen.
Architect Jan Sterenberg (1923-2000) speelde een belangrijke, maar lange tijd onderbelichte rol in de Nederlandse woningbouw van de tweede helft van de twintigste eeuw. Zijn bureau in Ter Apel behoorde in de jaren zeventig tot de grootste architectenbureaus van Nederland en ontwierp tussen circa 1950 en 1980 tienduizenden woningen verspreid over het land.
'Groeikernen en woonmilieus' volgt Sterenbergs werk in de overgang van de rationeel opgezette wederopbouwwijk naar kleinschaliger bloemkoolwijken, woonerven en autoluwe woonomgevingen. Projecten in onder meer Emmen, Groningen, Zoetermeer, Spijkenisse, Zwolle en Amsterdam-Zuidoost laten zien hoe zijn bureau woningbouw, stedenbouw en landschapsontwerp met elkaar verbond.
Sterenberg beschouwde wonen niet als een statische toestand, maar als een activiteit. Zijn sobere en functionele woningen moesten bewoners ruimte geven voor eigen gebruik en aanpassing, terwijl de groene woonomgeving plaats bood aan ontmoeting, ontspanning en spel. In wijken als Angelslo en Emmerhout werd doorgaand autoverkeer uit de woonbuurten geweerd en ontstonden vroege voorbeelden van het Nederlandse woonerf.
Tegelijkertijd werkte Sterenberg aan standaardisatie en een efficiënter bouwproces, noodzakelijk om in korte tijd grote aantallen woningen te realiseren. Hij combineerde die pragmatische aanpak met een sterke belangstelling voor bewonersinspraak en nieuwe vormen van collectief wonen. Zijn ideeën leidden uiteindelijk tot een hoogleraarschap aan de TU Delft.
Auteur Michiel Kruidenier plaatst het omvangrijke oeuvre van Sterenberg in zijn historische, maatschappelijke en politieke context. Daarbij komen thema’s aan bod die opnieuw bijzonder actueel zijn: woningnood, betaalbaarheid, energiebesparing, standaardisatie, groen in de wijk en de waarde van naoorlogs erfgoed.
Rijk geïllustreerd met historische en recente foto’s, tekeningen en projectdocumentatie is dit boek een belangrijk naslagwerk over Nederlandse woningbouw, groeikernen en stedenbouw in de jaren zeventig. De publicatie verscheen binnen het erfgoedprogramma Post 65.