Het boek 'Een plan en dan' onderzoekt waarom het traditionele integrale ruimtelijke plan steeds vaker vastloopt op maatschappelijke veranderingen en onvoorspelbare transities.

Peter Paul Witsen pleit voor een responsieve planningsstijl die dichter aansluit bij concrete opgaven, maatschappelijke bewegingen en de dagelijkse praktijk.

Windturbines, woningbouw, waterveiligheid, datacenters en natuurbeheer leggen allemaal beslag op de beperkte ruimte in Nederland. Van de ruimtelijke ordening wordt verwacht dat zij deze uiteenlopende transities en belangen in samenhang organiseert. Maar is het traditionele integrale ruimtelijke plan nog geschikt voor een samenleving waarin ontwikkelingen steeds minder voorspelbaar zijn?

In 'Een plan en dan. Hoe de ruimtelijke ordening zichzelf in de weg' zit onderzoekt Peter Paul Witsen waarom de Nederlandse planningstraditie steeds vaker vastloopt. Grote integrale plannen veronderstellen een mate van voorspelbaarheid en maatschappelijke overeenstemming die niet langer vanzelfsprekend is. Wanneer alles met alles wordt verbonden, dreigt bovendien een plan te ontstaan dat nauwelijks nog tot uitvoering kan komen.

Witsen pleit daarom voor een responsieve planningsstijl die dichter aansluit bij maatschappelijke bewegingen en concrete ruimtelijke opgaven. Hij maakt daarbij onderscheid tussen integrale en integratieve planning. Een integratief plan probeert niet alles tegelijk op te lossen, maar vertrekt vanuit een duidelijk begrensde opgave en legt van daaruit verbindingen met andere belangen en ruimtelijke kwaliteiten.

Het boek is een bewerking van Beweging in het plan, het proefschrift waarmee Witsen promoveerde aan de TU Delft. Praktijkvoorbeelden en theoretische reflecties worden gecombineerd met fotografie van Marieke Kijk in de Vegte en Sabina Theijs. Hun beelden tonen de soms inspirerende, soms gespannen verhouding tussen ruimtelijke planning en de manier waarop mensen hun omgeving daadwerkelijk gebruiken.

'Een plan en dan' is gericht op planologen, stedenbouwkundigen, beleidsmakers, ontwerpers en professionals in gebiedsontwikkeling die zoeken naar een beweeglijker en maatschappelijk beter verankerde manier van plannen.